Eén partij zijn, voor twee blijven tellen.
Opinie door Jo Smeets, fractievoorzitter MAASTRICHT van NU
GroenLinks en PvdA zijn nu PRO. Eén partij, maar in de Maastrichtse gemeenteraad blijven twee fracties bestaan, met de voordelen die daarbij horen. Dat vind ik onacceptabel. Het mag volgens de regels. Daar twijfel ik niet aan. Maar politici kiezen zelf of ze die ruimte gebruiken. Wie naar de regels wijst, heeft daarmee nog niet uitgelegd waarom die keuze eerlijk is.
Bij de coalitieonderhandelingen zaten GroenLinks en PvdA met twee verschillende besturen aan tafel. Uit het artikel van De Nieuwe Ster maak ik op dat er vermoedelijk inmiddels één gezamenlijk bestuur is. Als dat klopt, is de politieke situatie veranderd. De reactie van de coalitie laat zich raden: ‘Wij wisten vooraf dat ze zouden samengaan.’ Dan hadden jullie dus ook vooraf afspraken kunnen maken over de gevolgen. Dat je iets zag aankomen, is geen rechtvaardiging om alle voordelen te laten doorlopen.
Dit gaat over meer dan twee wethouders. Het gaat ook over afzonderlijke spreektijd, drie extra burgerleden en afzonderlijke financiële ondersteuning. Omdat de fracties apart blijven bestaan, gaan wij ervan uit dat ook die ondersteuning apart doorloopt. Precies daar zit het probleem: samen PRO zijn, maar via twee fracties de voorzieningen voor twee blijven ontvangen. De partij gaat samen, de voordelen blijven apart.
Stel dat Bert Garnier en ik hetzelfde doen. Morgen beginnen wij ieder een eigen fractie. We blijven gewoon MAASTRICHT van NU, met hetzelfde bestuur, hetzelfde programma en dezelfde samenwerking. Krijgen wij dan ieder spreektijd, samen drie extra burgerleden en ieder afzonderlijk fractieondersteuning? Ik hoor de reacties in de raad al. Men zou ons vragen waarom wij ons op papier opsplitsen om extra voorzieningen te krijgen. Terecht. Maar dan verwacht ik dezelfde kritische houding tegenover PRO. Een constructie wordt niet eerlijker omdat het je coalitiepartners zijn die ervan profiteren.
Twee zelfstandige partijen met twee verschillende besturen konden hun afzonderlijke positie uitleggen. Als er nu één gezamenlijk bestuur is, houdt die uitleg geen stand. Dan moet PRO vertellen waarom één partijorganisatie nog steeds de voorzieningen van twee fracties nodig heeft. Alleen wijzen op het bestaan van die twee fracties is onvoldoende. Juist de keuze om die apart te houden, staat ter discussie.
Ook de andere coalitiepartijen moeten zich uitspreken. Vinden zij deze verdeling eerlijk? Waarom blijven twee wethouders en afzonderlijke fractievoorzieningen passend bij de nieuwe situatie? Welke afspraken hebben zij hierover gemaakt? ‘Wij wisten het vooraf’ maakt die vragen alleen maar dringender. Dan is dit geen onverwachte ontwikkeling, maar een situatie waarvoor de coalitie bewust verantwoordelijkheid draagt.
Daarom wil ik duidelijkheid. Heeft PRO inmiddels één gezamenlijk bestuur? Welke voorzieningen ontvangen beide fracties afzonderlijk en samen? En wat doet de coalitie met die veranderde situatie? Inwoners mogen verwachten dat wij kritisch omgaan met publiek geld. Dat geldt ook voor de ondersteuning van onze eigen partijen. Juist dan moeten we verder kijken dan wat de regels toestaan.
Voor het samengaan verdienen ze onze complimenten. Eén gezamenlijk bestuur is beter dan twee als je samen verder wilt. Maar dan verwachten wij ook dat PRO de gevolgen daarvan aanvaardt. Eén partij vormen, maar wel de kosten van twee afzonderlijke fracties bij de Maastrichtse burgers neerleggen en meer spreektijd in de raad behouden: dat zouden ze zelf toch ook niet moeten willen?