Allereerst wil ik namens MAASTRICHT van NU de formerende partijen feliciteren met dit coalitieakkoord.
En als we dan kijken naar wie inhoudelijk het meeste heeft binnengehaald, dan mogen we vooral D66 en het CDA feliciteren. Niet als verkiezingswinnaars, maar als partijen die zichtbaar veel van hun eigen punten in dit akkoord hebben gekregen.
En eerlijk is eerlijk: dat is politiek gewoon knap. Daar hoef je het inhoudelijk niet altijd mee eens te zijn, maar als partij wil je je punten terugzien in een coalitieakkoord. Bij D66 en CDA zie je dat duidelijk. En van die twee steekt het CDA er wat ons betreft nog eens met kop en schouders bovenuit. Zij hebben opvallend veel van hun eigen lijn terug weten te brengen in dit akkoord. Daar kun je politiek alleen maar respect voor hebben.
Aan de andere kant zien we ook partijen die veel minder herkenbaar terugkomen in dit akkoord. En dan kom ik toch bij de VVD. Alles lezende krijg je de indruk dat voor de VVD het pluche belangrijker was dan de inhoud. Want als je kijkt naar wat de VVD normaal belangrijk zegt te vinden, dan is daar in dit akkoord niet heel veel hard van over. Meedoen was blijkbaar belangrijker dan binnenhalen. Dat mag, maar dan moeten we dat ook gewoon benoemen.
Voorzitter, dan de inhoud.
Laat ik positief beginnen. Want er staan echt goede dingen in dit akkoord. En MAASTRICHT van NU gaat niet zuur doen om zuur te doen. Als iets goed is, dan zeggen wij dat ook gewoon.
Wij zijn blij met de nadruk op uitvoering. Maastricht heeft geen tekort aan nota’s, visies, rapporten en beleidsstukken. Maastricht heeft tekort aan uitvoering. De mensen in de wijken vragen niet om nóg een papierberg. Die vragen: wanneer gebeurt er nu eindelijk iets?
Ook het versterken van gebiedsgericht werken vinden wij goed. De gemeente moet dichter bij de mensen staan. Niet alleen op het stadhuis, maar in Malberg, Nazareth, Wittevrouwenveld, De Heeg, Wolder, Borgharen, Itteren en alle andere wijken en dorpen. Niet wachten tot mensen naar de gemeente komen. Nee, zelf de wijk in.
De aandacht voor armoede, bestaanszekerheid en gezondheid is goed. Maar ook daar geldt: geen mooie woorden alleen. Hulp moet snel, duidelijk en menselijk zijn. Mensen mogen niet verdwalen in systemen.
Ook de steun voor verenigingen, sportclubs, volkscultuur en de Mestreechter Taol vinden wij positief. Verenigingen zijn de ruggengraat van Maastricht. Daar kennen mensen elkaar. Daar helpen mensen elkaar. Daar zit de echte stad.
De aandacht voor woonwagenstandplaatsen vinden wij ook goed. MAASTRICHT van NU zegt al langer: woonwagenbewoners moeten eerlijk en gelijk behandeld worden. Als daar nu echt stappen worden gezet, dan zijn wij daar blij mee.
Hetzelfde geldt voor veiligheid en leefbaarheid. Meer handhaving, overlast aanpakken, mobiel cameratoezicht: daar herkennen wij ons in. Mensen moeten zich veilig voelen in hun eigen straat. Punt.
En voorzitter, ook de woorden over meer dualisme, een betere samenwerking met de raad en een open bestuurscultuur klinken goed. Zeker na alles wat er de afgelopen tijd is gebeurd. Maar laat ons eerlijk zijn: mooie woorden zijn makkelijk. De echte test komt pas als de oppositie iets vraagt. Als de raad kritisch is. Als een voorstel moet worden aangepast. Dan zien we of de uitgestoken hand echt is, of alleen mooi stond in het akkoord.
Voorzitter, tot zover het positieve deel. En dat meen ik oprecht.
Maar dan komen we bij het punt waar bij ons de alarmbellen echt hard afgaan.
De groei naar meer dan 140.000 inwoners.
Voorzitter, ik heb dat meerdere keren gelezen. En ik dacht: lees ik dit nu goed?
Er wordt gezegd dat die groei nodig is om de tweedeling te verkleinen. Dus nog meer inwoners. Nog meer druk op de woningmarkt. Nog meer studenten. Nog meer expats. En dat zou dan helpen om de tweedeling kleiner te maken?
Voorzitter, als je dat met droge ogen opschrijft, dan heb je volgens ons totaal niet geluisterd naar de mensen in Malberg, Wittevrouwenveld, Nazareth en andere buurten waar de druk nu al groot is.
Ik heb het aan mensen gevraagd. Gewoon op straat. In de wijk. Ik vroeg: “Wat denken jullie dat ze hiermee bedoelen?”
En weet u wat het antwoord was? Mensen snapten het niet. En eerlijk gezegd: ik snap het ook niet.
Dus mijn vraag is simpel: wie legt het ons uit?
Hoe helpt het de jongere uit Maastricht die nu al geen woning kan vinden, als we straks duizenden mensen extra naar Maastricht halen?
Hoe helpt het de oudere die kleiner wil wonen, maar nergens terechtkan?
Hoe helpt het het gezin dat vastzit in een te kleine woning?
Huizen bouwen? Ja, absoluut.
Betaalbare woningen bouwen? Ja, graag zelfs.
Maar dan wel voor de mensen die nu klem zitten. Voor onze jongeren. Voor onze ouderen. Voor gezinnen. Voor starters. Voor Maastrichtenaren die al jaren wachten.
Want als je richting 140.000 inwoners wil groeien, dan praat je over ongeveer 20.000 extra inwoners. En dan vraag ik het heel simpel: hoeveel mensen wonen er gemiddeld in één woning in Maastricht? Volgens mij is dat minder dan twee. En als dat zo is, dan heb je dus al snel meer dan 10.000 extra woningen nodig.
En dan hoef je geen raketgeleerde te zijn om te snappen dat 5.000 woningen niet genoeg zijn.
Dan los je de woningnood niet op.
Dan vergroot je de woningnood.
Voorzitter, met alle respect: dan ben je brand met benzine aan het blussen ipv van de woningnood aan te pakken en te verkleinen zal hij alleen maar toenemen.
Want wat gebeurt er dan? De stad groeit. De druk groeit. De wachttijden groeien. De prijzen groeien. En onze eigen jongeren, ouderen en gezinnen komen nóg verder achteraan te staan.
En dan durven opschrijven dat dit helpt om de tweedeling te verkleinen? Dat is niet uit te leggen.
Daarom vragen wij: voor wie bouwen we eigenlijk?
Bouwen we voor de Maastrichtenaar die hier woont?
Voor de jongere die uit huis wil?
Voor de oudere die kleiner wil wonen?
Voor het gezin dat vastzit?
Voor de starter die geen kans krijgt?
Of bouwen we vooral om een groeiambitie op papier mogelijk te maken?
Want dat zijn twee heel verschillende dingen.
En dan staat er ook nog in het akkoord, en ik citeer:
“De regio biedt soms kansen voor Maastrichtse woningzoekenden.”
Einde citaat.
Voorzitter, ik hoop toch echt dat hier niet onze eigen jongeren en ouderen mee bedoeld worden.
Want dan is de boodschap dus: Maastricht groeit door, Maastricht haalt nieuwe mensen binnen, Maastricht wordt groter en internationaler, maar onze eigen mensen mogen straks misschien in de regio gaan zoeken.
Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Wij zijn niet tegen studenten. Wij zijn niet tegen expats. Wij zijn niet tegen nieuwe Maastrichtenaren. Maar wij zijn wél tegen beleid waarbij onze eigen inwoners het gevoel krijgen dat ze achteraan mogen aansluiten in hun eigen stad.
Maastricht is geen spreadsheet.
Maastricht is geen groeimodel.
Maastricht is geen campus met een stad eromheen.
Maastricht is van de mensen die hier wonen, werken, hun kinderen grootbrengen en hier oud willen worden.
Voorzitter, dan nog een punt over geloofwaardigheid en bestuurscultuur.
In de portefeuilleverdeling staat een vacature voor SPM. Met andere woorden: deze coalitie wacht op een wethouder van SPM.
Dat mag. Dat kan. Maar dan hebben wij wel een vraag.
Hoe leggen deze partijen uit dat er nu wél gewacht kan worden op een wethouder van SPM, terwijl een deel van dezelfde partijen in de vorige coalitie niet wilde wachten op een nieuwe wethouder van Volt?
Toen moest het blijkbaar snel. Toen kon er niet gewacht worden. Toen was dat politiek niet wenselijk.
Maar nu het om de eigen coalitie gaat, kan het ineens wel?
Voorzitter, dat wringt. En niet zo’n beetje ook.
En ik ben benieuwd hoe de partijen dit uitleggen. Gewoon helder. Wat is precies het verschil?
En om er maar één te noemen: wat vindt de Senioren Partij hiervan? Vinden zij dit logisch? Vinden zij dit bestuurlijk netjes? Of is dit weer zo’n voorbeeld van: als het ons uitkomt, kan het wel, en als het de ander betreft, kan het niet?
Laat duidelijk zijn: wij gunnen SPM een goede wethouder. Daar gaat het niet om. Het gaat ons om de gelijke meetlat.
Want als we echt een nieuwe bestuurscultuur willen, dan begint dat hier. Niet met mooie zinnen, maar met consequent handelen.
Voorzitter, onze houding richting dit akkoord is helder.
Wij zien goede punten. Daar zijn wij blij mee. En daar zullen wij constructief aan meewerken. Als het gaat om uitvoering, veiligheid, verenigingen, woonwagens, armoede, gezondheid, wijken en transparantie, dan staan wij klaar.
Maar wij gaan niet klappen voor alles.
Bij groei naar 140.000 inwoners zetten wij een dikke streep onder onze zorgen. Bij studentenhuisvesting in woonwijken blijven wij scherp. Bij bereikbaarheid blijven wij scherp. Bij lasten voor inwoners blijven wij scherp. En bij de vraag wie echt profiteert van alle plannen blijven wij misschien nog wel het scherpst.
MAASTRICHT van NU steekt opnieuw de hand uit. Maar dan wel op basis van eerlijkheid, duidelijkheid en respect voor de raad.
Want Maastricht verdient geen politiek toneelstuk. Maastricht verdient bestuur dat luistert, uitlegt en uitvoert.
Er staan goede dingen in dit akkoord. Echt.
Maar de grote test komt nu pas.
Niet wat er op papier staat.
Maar wat de mensen in de wijk ervan merken.
Dank u wel.
GEEN STILTE RONDOM ERFGOED
